laden...

Wat is deepfake en beeldmanipulatie

Wat is deepfake?

Wat kan ik er tegen doen?

Over deepfake en beeldmanipulatie

Wat is beeldmanipulatie?

  • Beeldmanipulatie is hetzelfde als beeldbewerking. Het woord beeldmanipulatie wordt echter meer gebruikt in de zin van het wijzigen, verwijderen of toevoegen van afzonderlijke beeldelementen in een bepaalde afbeelding. Beeldmanipulatie is niet alleen iets van deze tijd. In 1990 werd het bewerkingsprogramma Photoshop gelanceerd. Sindsdien is het veel makkelijker om beelden te bewerken en manipuleren. Maar ook fotografen rommelden in het analoge tijdperk al in de donkere kamer met contrast en belichting.

Wat is deepfake?

  • Deepfake is een vorm beeldmanipulatie. Bij deepfake wordt er, anders dan bij beeldmanipulatie, alleen video bewerkt. Je kan bestaande afbeeldingen en video combineren en over elkaar heenzetten waardoor het lijkt alsof er iemand spreekt terwijl dit in het echt niet zo is. Deze technologie noem je generative adversarial network.

Hoe kun je zien of een foto of video echt is?

  • Het wordt steeds lastiger om het verschil tussen echt en nep te kunnen zien. Dit geldt voor foto’s, maar ook voor video’s. Wat je jezelf kunt aanleren, is om altijd de bron die het bericht verspreidt te controleren. Is het een pagina die pas een paar dagen bestaat? Heeft de pagina geen of weinig volgers? Dan is de kans groot dat het bericht nep is. Over het algemeen kun je een bericht vertrouwen wanneer het afkomstig is van grote, bekende nieuwsbronnen.

Wat kun je doen wanneer je slachtoffer wordt van beeldmanipulatie?

  • Vertel aan iemand die jij vertrouwt wat er gebeurd is. Dit kan een docent zijn, of een van je ouders, maar je kunt ook beginnen door het aan je vrienden te vertellen. Het ene incident is natuurlijk lastiger om over te praten dan het andere, bedenk daarom zelf waar je je het prettigst bij voelt.

Pesten

  • Als jouw foto’s zijn bewerkt om jou mee te pesten, is het verstandig om niet op deze berichten te reageren. Sla de berichten wel op, of maak er een screenshot van. Als je namelijk besluit om uiteindelijk aangifte te doen, kun je dit laten zien als bewijsmateriaal. Je kunt er ook voor kiezen om degene die jou lastigvalt te blokkeren en/of het account te rapporteren. Het kan helpen om je vrienden/familie te vragen om dit ook te doen: hoe meer meldingen Instagram (bijvoorbeeld) ontvangt over een persoon, hoe groter de kans dat het account wordt verwijderd.

Oplichting

  • Soms doen mensen zich als iemand anders voor om op die manier geld of iets anders van anderen af te nemen. Een voorbeeld: een 46 jarige man doet zich voor als een 19 jarig meisje. Hij praat met jongere jongens en haalt hen over om naaktfoto’s te sturen. Deze foto’s worden vervolgens gebruikt om de slachtoffers af te persen. Dit is een duidelijk geval van identiteitsfraude, en daarvan kun je aangifte doen.
  • Voor meer informatie over deze en andere gevallen van beeldmanipulatie kun je de website Meldknop.nl bezoeken. Meldknop is een initiatief van Veilig internetten en wordt ondersteund door de politie.

Welke wetgeving is er op het gebied van beeldmanipulatie en deepfake?

  • Deepfake technologie is overal ter wereld in opkomst. Overheden en organisatie weten niet goed wat ze hiermee aan moeten.
  • Ook in Nederland zijn er nog geen wetten die over deepfake technologie gaan. Kun je dan zomaar overal deepfake video’s over maken? Nee, want er is wel een aantal algemene wetten die ook hierbij van toepassing kunnen zijn. Zo is identiteitsfraude bijvoorbeeld strafbaar. Je pleegt identiteitsfraude als je opzettelijk misbruik maakt van identificatiemiddelen (zoals iemands volledige naam of iemands (portret)foto’s), met de bedoeling om daarmee een strafbaar feit te plegen.
  • Nu worden beelden natuurlijk niet altijd bewerkt om strafbare feiten mee te plegen, maar het is lastig om de grens te bepalen. Wanneer is iets een grapje en wanneer ga je te ver? Denk daarom altijd goed na voordat je een foto van iemand bewerkt en online zet. Het kan door jou onschuldig en grappig bedoeld zijn, maar voor de ander kan het vervelende en vergaande gevolgen hebben. Iets wat eenmaal op internet staat, is immers daarna nooit meer écht te verwijderen.